Μικρή υστέρηση της παραγωγής εσοδείας 2011 (1.816 εκατ. τόνοι) έναντι της κατανάλωσης (1.826 εκατ. τόνοι) και αύξηση τόσο της παραγωγής (+3,6%), όσο και της κατανάλωσης (+2,2%) σε σχέση με το προηγούμενο έτος παρατηρείται στην παγκόσμια αγορά σιτηρών, (IGC, Νοέμβριος ’11), όπως προέκυψε στη Συμβουλευτική Σιτηρών της ΕΕ.
Ενδιαφέροντα συμπεράσματα ως προς τις εξελίξεις στην αγορά σιτηρών, ελαιούχων και πρωτεϊνούχων καλλιεργειών προέκυψαν από τη Συμβουλευτική Επιτροπή Σιτηρών, που πραγματοποιήθηκε στις 9 Δεκεμβρίου στις Βρυξέλλες, αναφέρει στο paseges.gr το στέλεχος της ΠΑΣΕΓΕΣ, κα Δήμητρα Μάρδα.
Ειδικότερα, αυξημένη εμφανίζεται η παραγωγή (+4,6%, στους 683 εκατ. τόνοι) και η κατανάλωση (+3,5%, στους 679 εκατ. τόνοι) σίτου, έπειτα από την ανάκαμψη της παραγωγής σε Ρωσία, Ουκρανία, Καζακστάν και τις ζημίες του 2010.
Συγκεκριμένα, στις 6.12.2011 οι τιμές των σιτηρών διαμορφώθηκαν ως εξής:
αραβόσιτος ΗΠΑ 258$/τόνο, σίτος ΗΠΑ SRW 252$/τόνο, αραβόσιτος Μπορντώ 247$/τόνο, κριθάρι Ρουέν 245$/τόνο, σίτος Ρουέν 243$/τόνο, με πιο ανταγωνιστικό τον σίτο Μαύρης Θάλασσας στα 240$/τόνο, καταγράφονται δηλαδή και πάλι τιμές κριθαριού υψηλότερες του σίτου.
Πρέπει να σημειώσουμε πως από το το 2007 καταγράφεται αστάθεια στις τιμές σίτου, οι οποίες αρχές Δεκεμβρίου διαμορφώθηκαν ως εξής: σίτος αρτοποιίας Μαύρης θάλασσας 240 $/τόνο, σίτος ζωοτροφικός Μαύρης θάλασσας 225 $/τόνο, σίτος ΗΠΑ SRW Gulf 252 $/τόνο, σίτος ΗΠΑ HRW Gulf 291 $/τόνο, σίτος Καναδά CWRS St Lawrence 396 $/τόνο.
Εξελίξεις στην ΕΕ
Μειωμένες, εξάλλου, εμφανίζονται οι εξαγωγές σίτου σε σχέση με τον μ.ο. 5ετίας ενώ αντίθετα σημαντική αύξηση εμφανίζουν οι εισαγωγές.
Συγκεκριμένα, η Γαλλία είναι μακράν το πρώτο εξαγωγικό κράτος-μέλος στον κοινό σίτο με μερίδιο 66% και κύριο προορισμό την Αλγερία, με δεύτερη εξαγωγική χώρα τη Γερμανία (15%).
Η Αλγερία είναι η πρώτη χώρα υποδοχής Κοινοτικού σίτου (41%). Η Ισπανία είναι το πρώτο κράτος-μέλος σε εισαγωγές κοινού σίτου (46%) με δεύτερη την Ιταλία (28%) και ακολουθούν η Πορτογαλία (6%) και η Ελλάδα (6%).
Κατά το ίδιο χρονικό διάστημα, οι εισαγωγές μαλακού σίτου στην ΕΕ προήλθαν κατά 48% από την Ουκρανία και κατά 39% από την Ρωσία.
Όσον αφορά στον σκληρό σίτο (IGC Νοέμβριος ’11) κατά την τρέχουσα περίοδο καταγράφεται μικρή υστέρηση της παραγωγής (36 εκατ. τόνοι) έναντι της κατανάλωσης (37 εκατ. τόνοι), οι τρείς μεγαλύτερες εξαγωγικές χώρες έχουν μείωση αποθεμάτων από τα 3,1 εκατ. τόνους στα 2,4 εκατ. τόνους και ειδικότερα ο Καναδάς έχει μείωση αποθεμάτων από 1,6 εκατ. τόνους σε 1,1 εκατ. τόνους.
Οι τιμές του προϊόντος κατά το τελευταίο δίμηνο σημειώνουν κάμψη κατά 20 €/τόνο περίπου και ανήλθαν στις 29.11.2011 στα : 372 €/τόνο ΗΠΑ Minneapolis HADW, 300€/τόνο Γαλλίας Port –la- Nouvelle, 286€/τόνο Ιταλίας Bologna, 265€/τόνο Ισπανίας κατά μ.ο. (έναντι 181 €/τόνο Γαλλικού μαλακού σίτου Ρουέν).
Αντίστοιχα, στο κριθάρι καταγράφεται υστέρηση της παγκόσμιας παραγωγής (134 εκατ. τόνοι) έναντι της κατανάλωσης (139 εκατ. τόνοι) για δεύτερη συνεχή χρονιά.
Πτώση των παγκόσμιων (από 29 εκατ. τόνους σε 23 εκατ. τόνους) αποθεμάτων και των Ευρωπαϊκών (από 11 εκατ. τόνους σε 7 εκατ. τόνους).
Τον Δεκέμβριο του 2011 οι τιμές ανήλθαν στα: 183€/τόνο Γαλλικό ζωοτροφικό Ρουέν και 194€/τόνο ζωοτροφικό Μαύρης θάλασσας fob. Οι μεγαλύτερες εξαγωγικές χώρες της ΕΕ είναι η Ρουμανία (26%) και η Γαλλία (20%), ενώ η Σαουδική Αραβία υποδέχεται το 46% των εξαγωγών Κοινοτικού κριθαριού.
Παράλληλα, η παραγωγή αραβοσίτου κατά το 2011 (IGC Νοέμβριος ’11), αν και αυξημένη (+3,3%) σε σχέση με το προηγούμενο έτος, προβλέπεται ( 853 εκατ. τόνοι) ότι θα υστερεί της κατανάλωσης (861 εκατ. τόνοι).
Καταγράφεται αύξηση παραγωγής στην ΕΕ, Βραζιλία, Ουκρανία, Αργεντινή. Μείωση των παγκόσμιων αποθεμάτων στους 123 εκατ. τόνους (-6,1%) και ειδικότερα μείωση των αποθεμάτων ΗΠΑ στους 15,6 εκατ. τόνους (-33,3%) Οι τιμές αραβοσίτου στις αρχές Δεκεμβρίου 2011 κυμάνθηκαν από 258$/τόνο (ΗΠΑ) έως 230 $/τόνο (Μαύρης θάλασσας).
Οι εισαγωγές αραβοσίτου κατά το πρώτο 5μηνο της τρέχουσας εμπορικής περιόδου εκτιμώνται μειωμένες τόσο σε σχέση με την προηγούμενη όσο και με τον μ.ο. 5ετίας.
Τα μεγαλύτερα εισαγωγικά κράτη-μέλη είναι η Πορτογαλία (24%), η Ολλανδία (23%) και η Ισπανία (23%), ενώ οι σημαντικότερες χώρες προέλευσης του αραβόσιτου είναι οι ΗΠΑ (46%), η Αργεντινή (16%) και η Σερβία (12%). Η ΕΕ κατά το 5μηνο της τρέχουσας εμπορικής περιόδου, εμφάνιζε στο σύνολο των σιτηρών, θετικό εμπορικό ισοζύγιο με 5,9 εκατ. τόνους έναντι 9,6 εκατ. τόνους κατά την προηγούμενη και 4,7 εκατ. τόνους κατά το 2009/10.
Τέλος, η παραγωγή σόγιας εκτιμάται (USDA, Νοέμβριος 2011) μειωμένη στους 259 εκατ. τόνους και υστερεί έναντι της κατανάλωσης (261 εκατ. τόνοι), η οποία αυξάνεται για τρίτη συνεχή χρονιά.
Εκτιμήσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
Σύμφωνα με Κοινοτικές εκτιμήσεις (Γενική Διεύθυνση Γεωργίας της Επιτροπής) κατά την καλλιεργητική περίοδο 2010/11 οι εκτάσεις των σιτηρών μειώθηκαν στα 55,7 εκατ. εκτάρια (- 0,9% σε σχέση με την προηγούμενη περίοδο και -3% σε σχέση με τον μ.ο. 5ετίας).
Ειδικότερα εκτιμάται στο μαλακό σιτάρι αύξηση 0,9% στα 23,2 εκατ. εκτάρια, στο σκληρό σιτάρι σημαντικότατη μείωση -12,1% στα 2,5 εκατ. εκτάρια, στο κριθάρι μείωση κατά 3,6% στα 11,9 εκατ. εκτάρια ενώ στον αραβόσιτο αύξηση κατά 8,2% στα 8,9 εκατ. εκτάρια.
Η παραγωγή σιτηρών κατά το 2011 εκτιμάται αυξημένη στους 281,1 εκατ. τόνους (+2,1%). Ειδικότερα εκτιμάται για το μαλακό σιτάρι αύξηση κατά 1,4% στους 128,3 εκατ. τόνους, για το σκληρό σιτάρι σημαντική μείωση κατά 9,6% στους 8 εκατ. τόνους, για το κριθάρι μείωση κατά 2,8% στους 51,2 εκατ. τόνους, ενώ για τον αραβόσιτο αύξηση κατά 12,9% στους 64,5 εκατ. τόνους. Για τις περισσότερες χώρες εκτιμάται σε σύγκριση με τον μ.ο. 5ετίας μεταβολή της παραγωγής όλων των σιτηρών μεταξύ -5% και +5%. Ως προς τα κράτη-μέλη της Βαλκανικής: για τη Ρουμανία εκτιμάται αύξηση μεγαλύτερη του 10%, για τη Βουλγαρία αύξηση μεταξύ 5% και 10%, ενώ για την Ελλάδα μείωση άνω του 10%. Προκειμένου για το μαλακό σιτάρι η Ελλάδα, Ιταλία, Πορτογαλία συγκαταλέγονται στις χώρες με μείωση παραγωγής μεγαλύτερη του 10% σε σύγκριση με τον μ.ο. 5ετίας. Αντίθετα η Ρουμανία και η Βουλγαρία παρουσιάζουν αύξηση μεγαλύτερη του 10%. Προκειμένου για τον αραβόσιτο εκτιμάται (DG Agri) αύξηση παραγωγής για όλα τα παραγωγικά κράτη-μέλη πλην της Ελλάδας, για την οποία εκτιμάται μείωση παραγωγής (στους 1,8 εκατ. τόνους) μεταξύ 5% έως 10% σε σχέση με τον μ.ο. 5ετίας.
Στις ελαιούχες καλλιέργειες εκτιμάται αύξηση των συνολικών εκτάσεων καλλιεργητικής περιόδου 2010/11 κατά 3,7%, οφειλόμενη κυρίως στην αύξηση του ηλίανθου κατά 14,7% (στα 4,2 εκατ. εκτάρια).
Μείωση εκτάσεων κατά 9,2% παρουσιάζουν συνολικά οι πρωτεϊνούχες καλλιέργειες, ενώ λίγο αυξημένη προβλέπεται η παραγωγή ελαιούχων κατά 1,2% (στους 29 εκατ. τόνους), κυρίως λόγω της αυξημένης παραγωγής ηλίανθου (21,7%) στους 8,5 εκατ. τόνους. Σύμφωνα με την Strategie grains για την εμπορική περίοδο 2012/13 προβλέπεται στην ΕΕ αύξηση εκτάσεων των σιτηρών (+1,4%, στα 56,4 εκατ. εκτάρια), μείωση ελαιούχων (-3%, στα 11,5 εκατ. εκτάρια) και μεγάλη μείωση πρωτεϊνούχων (-13%, στα 1,23 εκατ. εκτάρια).
Ο Πρόεδρος της Ο.Ε. της Copa επεσήμανε ότι οι δυνατότητες αύξησης της Κοινοτικής παραγωγής είναι περιορισμένες, υπάρχει έλλειμμα στην παραγωγή πρωτεϊνούχων και επιπλέον θα υπάρξουν επιπτώσεις από την αλλαγή της ΚΑΠ.
Εκπρόσωπος της βιομηχανίας σιμιγδαλιού εξέφρασε την ανησυχία του για τη δραματική μείωση των αποθεμάτων της βιομηχανίας (θα επαρκούν μόλις για 3 εβδομάδες στο τέλος της περιόδου) και ζήτησε να αυξηθεί η Κοινοτική παραγωγή σκληρού σίτου.
Επιπτώσεις από την ΚΑΠ μετά το 2013
Σύμφωνα με πληροφορίες ο εκπρόσωπος της ΕΕ συνόψισε τις εξής σημαντικότερες παρατηρήσεις :
Αιτία του προτεινόμενου «πρασινίσματος» είναι η νομιμότητα (legitimacy) των άμεσων ενισχύσεων. Η προϋπόθεση του 7% των επιλέξιμων εκταρίων ως περιοχής οικολογικής εστίασης δεν σημαίνει ότι το 7% θα οδηγηθεί σε αγρανάπαυση. Στο 7% θα γίνει κάτι παραπάνω από περιβαλλοντικής σκοπιάς, το οποίο θα είναι και αποδείξιμο. Το τι ακριβώς, θα αποφασισθεί αργότερα. Ίσως σε ορισμένα κράτη-μέλη, όπου ήδη ισχύουν εθνικά μέτρα αυστηρότερα των Κοινοτικών, να μη χρειασθούν νέα μέτρα. Συζητείται να εξαιρεθεί ο σκληρός σίτος από τα επιλέξιμα προϊόντα για την παρέμβαση. Το 1995 ήταν η τελευταία φορά που χρησιμοποιήθηκε η παρέμβαση για σκληρό σιτάρι. Θα παραμείνουν επιλέξιμα ο αραβόσιτος, το μαλακό σιτάρι και το κριθάρι. Το μαλακό σιτάρι θα είναι αυτόματα επιλέξιμο για αγορά σε καθορισμένη τιμή μέχρι ποσότητας 3 εκατ. τόνων, ενώ για τον αραβόσιτο και το κριθάρι θα πρέπει να προηγηθεί πρόταση της ΕΕ.
Θα επαναπροσδιορισθεί ο ορισμός της τιμής παρέμβασης (public intervention price). Λόγω διεθνών δεσμεύσεων της ΕΕ, οι δασμοί που αφορούν σε σιτηρά θα προσδιορίζονται με εφαρμοστικούς Κανονισμούς και όχι από τον βασικό Κανονισμό.
Κατά τη συζήτηση ο Πρόεδρος της ΟΕ Σιτηρών επεσήμανε ότι εφόσον δεν δίνονται λεπτομέρειες, οι παραγωγοί εκτιμούν μείωση της αρόσιμης γης κατά 7%, επίσης, οι ανισορροπίες στην εφοδιαστική αλυσίδα ελάχιστα εξαρτώνται από τους αγρότες και είναι επισφαλές να ρυθμισθούν μέσω της ΚΑΠ αφού κυρίως για αυτές ευθύνονται οι εταιρείες λιανικής (retailers) των αναπτυγμένων χωρών.
