Θετικά τα μηνύματα για την καλλιέργεια αρωματικών φυτών στην Ελλάδα. Tα πρώτα αποτελέσματα από τη βελτίωση του εγχώριου γενετικού υλικού είναι γεγονός
Έντονο ενδιαφέρον παρουσιάζεται τελευταία στην χώρα μας από διάφορους φορείς, ανάμεσά τους και το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (Υπ.Α.Α. Τ.), για την καλλιέργεια και εκμετάλλευση των αρωματικών και φαρμακευτικών φυτών. Το παράδοξο είναι ότι ενώ η χώρα μας είναι μια από τις πλουσιότερες στη βιοποικιλότητα τέτοιων ειδών, εντούτοις δεν υπάρχουν διαθέσιμες ελληνικές ποικιλίες, με αποτέλεσμα οι καλλιεργητές να χρησιμοποιούν εισαγόμενες με ό,τι αυτό συνεπάγεται.
Με αυτά τα δεδομένα, μείζονος σημασίας θεωρείται η μακροχρόνια έρευνα που κάνει η Τακτική Ερευνήτρια του ΕΛΓΟ-Δήμητρα Δρ. Π. Χατζοπούλου με την ομάδα της για τη διατήρηση και τη δημιουργία ελληνικών ποικιλιών.
Έτσι, το Τμήμα Αρωματικών Φαρμακευτικών Φυτών του ΕΛΓΟ-Δήμητρα στο οποίο είναι υπεύθυνη η Δρ. Π. Χατζοπούλου παρουσίασε τα πρώτα αποτελέσματα της δημιουργίας νέων βελτιωμένων ελληνικών ποικιλιών. Το τμήμα αυτό διατηρεί ex situ (εκτός του φυσικού περιβάλλοντός τους) σε υπαίθρια συλλογή περισσότερα των 100 taxa αρωματικών-φαρμακευτικών φυτών της ελληνικής χλωρίδας. Στόχος της έρευνας ήταν αλλά και είναι η δημιουργία γενετικά βελτιωμένων ποικιλιών που θα διαθέτουν επιθυμητά χαρακτηριστικά όσον αφορά στην ανάπτυξη, το σχήμα, την ανθεκτικότητα σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις, την ομοιογένεια, την απόδοση σε βιομάζα και επιθυμητά συστατικά, ενώ ταυτόχρονα θα έχουν μειωμένη παραγωγή σε ανεπιθύμητα συστατικά.
Μετά από τρία χρόνια μαζικών επιλογών δημιούργησαν τον «Μακεδονικό μάραθο», και συγκεκριμένα δύο διακριτούς τύπους (τον λευκό και τον κίτρινο), από τοπική ποικιλία της Μακεδονίας. Η νέα βελτιωμένη ποικιλία παράγει διπλάσια ποσότητα καρπών σε σχέση με την αρχική, παρουσιάζει αυξημένη ομοιογένεια στην ωρίμανση των καρπών (97%) και αυξημένη απόδοση σε αιθέριο έλαιο (35%), ενώ έχει και ανηθόλη σε υψηλά επίπεδα (80%).
Είναι πολύ κοντά στο να δημιουργήσουν ελληνικό βασιλικό από μια τοπική ποικιλία που έχει μεγάλο συμπαγές σχήμα και όψιμη ανθοφορία. Μετά από τρεις κύκλους ατομικών επιλογών έχουν πετύχει αύξηση της ομοιογένειας (90% των νέων φυτών έχουν συμπαγές σφαιρικό σχήμα), υψηλότερη περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο (28%) και καθυστέρηση της ανθοφορίας για επιπλέον δύο μήνες συγκριτικά με το υλικό εκκίνησης.
Σε εξέλιξη βρίσκεται και η δημιουργία νέων κλώνων ρίγανης «Greek Oregano». Σε αυτή την προσπάθεια αξιολογήθηκαν 20 αυτοφυείς πληθυσμοί ρίγανης από διάφορα μέρη της Ελλάδας, και ήδη έχουν επιλεγεί οι πέντε που υπερτερούσαν ως προς περιεκτικότητά τους σε αιθέριο έλαιο (καρβακρόλης και θυμόλης).
Επίσης, ασχολούνται με τη δημιουργία ποικιλίας ελληνικού χαμομηλιού. Έπειτα από τρία χρόνια διαδοχικών επιλογών κατέληξαν σε έναν αυτοφυή πληθυσμό από έντεκα που μελέτησαν, με βελτιωμένα στοιχεία αναφορικά με τα αγρονομικά χαρακτηριστικά και τη σύσταση του αιθέριου ελαίου. Το βελτιωμένο γενετικό υλικό που προέκυψε καλλιεργήθηκε το 2013 από παραγωγούς σε περιοχές της Μακεδονίας, Θεσσαλίας και Πελοποννήσου.
Τέλος, έντονη προσπάθεια καταβάλλεται για τη γενετική βελτίωση και επιλογή σε δύο είδη τσαγιού που αυτοφύονται σε βουνά της Ελλάδας (Γράμμος, Βόϊο, Άσκιο, Περτούλι, Βέρμιο, Φαλακρό, Μενοίκιο, Όλυμπος, Παγγαίο κ.α) με στόχο την επίτευξη καλύτερων αγρονομικών χαρακτηριστικά (αντοχή σε βιοτικές και αβιοτικές καταπονήσεις, σχήμα φυτών, απόδοση σε βιομάζα).
